Chi tiết chương trình
 
Phát triển tài sản sở hữu trí tuệ: Vấn đề là thực thi
 Ngày: 17-12-2019
Theo GS. TS. Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, việc thực thi và phát triển tài sản sở hữu trí tuệ chính là tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư nghiên cứu để tạo ra sản phẩm có khả năng cạnh tranh cao, là điều kiện tiên quyết để chúng ta có thể hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế. Hiện chúng ta đã có hành lang pháp lý quan trọng là Luật sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn, nếu thực thi tốt thì đây chính là động lực thu hút đầu tư và trí tuệ của toàn xã hội vào công tác nghiên cứu khoa học, phát triển, thương mại và chuyển giao công nghệ vào sản xuất.


GS.TS Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam

- Thưa ông, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hiện nay thì sự phát triển của các đơn vị nghiên cứu và ứng dụng khoa học phụ thuộc rất nhiều vào thực thi và phát triển tài sản sở hữu trí tuệ ?

GS. TS.  Nguyễn Hồng Sơn: Khi sản xuất đang phát triển ở mức độ thấp, tự cung, tự cấp thì quan hệ xã hội trong nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ mới chỉ dừng ở bước nhanh chóng phổ cập các tiến bộ kỹ thuật tạo ra trong nước, công nghệ nhập ngoại để người dân có thể áp dụng rộng rãi, tạo ra sản phẩm phục vụ nhu cầu thiết yếu của toàn xã hội. Do đó, khi một sản phẩm khoa học được tạo ra sẽ được nhà nước hỗ trợ, khuyến khích để nhanh chóng chuyển giao, áp dụng rộng rãi trong toàn xã hội thông qua các chương trình khuyến nông, khuyến công hay các chương trình hỗ trợ chuyển giao tiến bộ kỹ thuật khác.

Khi nền sản xuất đã phát triển ở mức độ cao hơn và trở thành nền kinh tế thị trường, tham gia hội nhập kinh tế quốc tế thì đòi hỏi các cơ quan nghiên cứu, phát triển công nghệ phải tạo ra sản phẩm khoa học mang tính đột phá, độc đáo, khác biệt so với các công nghệ đang phổ biến trên thế giới và trong nước. Điều đó chỉ có thể có được khi sản phẩm khoa học phải thực sự là sản phẩm của sự dày công cải tiến, tìm tòi, sáng tạo, là sự đầu tư thoả đáng của cả trí tuệ, tài chính, cơ sở vật chất của cá nhân và tổ chức nghiên cứu khoa học. Điều quan trọng hơn là phải có sự thay đổi căn bản về quan hệ sở hữu sản phẩm khoa học để có thể động viên, khuyến khích và bù đắp xứng đáng cho các tổ chức, cá nhân có sản phẩm tốt, từ đó họ có điều kiện tái đầu tư về cơ sở vật chất, trí tuệ cho nghiên cứu khoa học.

Việc thực thi và phát triển tài sản sở hữu trí tuệ chính là tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh, khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư trong nghiên cứu để tạo ra sản phẩm có khả năng cạnh tranh cao, đó là điều kiện tiên quyết để chúng ta có thể hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế quốc tế.

-  Như vậy, sở hữu trí tuệ sẽ là động lực góp phần thúc đẩy nền kinh tế quốc gia?

GS. TS.  Nguyễn Hồng Sơn: Đúng vậy, thực thi sở hữu trí tuệ là động lực để khuyến khích các tổ chức, cá nhân đầu tư tiền của, trí tuệ vào nghiên cứu, tạo ra sản phẩm khoa học, công nghệ mang tính đột phá, từ đó tạo ra giá trị gia tăng khả năng cạnh tranh cao của sản phẩm hàng hoá, hay nói cách khác đó chính là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế của quốc gia.

Luật sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn đã ban hành vấn đề là thực thi

- Vậy những biện pháp cần phải có để giúp các đơn vị nghiên cứu và ứng dụng khoa học thực hiện tốt sở hữu trí tuệ và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của sở hữu trí tuệ, thưa ông ?

GS. TS.  Nguyễn Hồng Sơn: Chúng ta đã có hành lang pháp lý quan trọng đó là Luật sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn thực thi luật. Theo tôi, khung pháp lý đó đã cơ bản đầy đủ để chúng ta thực thi một nền kinh tế trí thức, thực hiện tốt quyền tác giả và sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm khoa học, từ đó tạo động lực thu hút đầu tư và trí tuệ của toàn xã hội vào công tác nghiên cứu khoa học, phát triển, thương mại và chuyển giao công nghệ vào sản xuất.

Tuy nhiên do tác động của nền sản xuất nhỏ, cá thể và một thời gian dài thực hiện chính sách hỗ trợ nghiên cứu, chuyển giao công nghệ phục vụ sản xuất cho toàn xã hội nên chúng ta cần có một quá trình tuyên truyền, nâng cao nhận thức của xã hội về việc thực thi sở hữu trí tuệ và quyền tác giả đối với các sản phẩm khoa học.

Bên cạnh đó, các cơ quan thực thi pháp luật cũng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm luật sở hữu trí tuệ, ăn cắp công nghệ, bản quyền tác giả, làm hàng giả, hàng nhái để các tổ chức, cá nhân yên tâm đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ. Đối với một số lĩnh vực có tác động đến lực lượng đông đảo trong xã hội, khó thực thi quyền tác giả như giống cây trồng, nhà nước cần có giải pháp hỗ trợ, bảo đảm thực thi quyền tác giả thông qua các hình thức khả thi và phù hợp, như thu qua sản phẩm hàng hoá trong quá trình lưu thông trên thị trường.

Trước đây đã có nhiều ý kiến cho rằng việc thu bản quyền của giống cây trồng là rất khó vì có thể dễ dàng nhân rộng trong sản xuất và đối tượng sử dụng là đông đảo các hộ nông dân sản xuất nhỏ, do đó nhà nước có thể hỗ trợ thu bản quyền giống cây trồng qua sản phẩm xuất khẩu như một loại thuế giá trị gia tăng hay thuế tiêu thụ đặc biệt.

Theo ước tính, nếu chỉ cần thu 1 đô la đối với 1 tấn lúa xuất khẩu thì nguồn thu có thể đủ trả lương cho toàn bộ cán bộ viên chức của các Viện nghiên cứu về cây trồng nông nghiệp. Một số nước cũng đang áp dụng hình thức tương tự để hỗ trợ các cơ quan nghiên cứu thực thi quyền tác giả, như Thái Lan thu quyền tác giả đối với giống mía thông qua sản phẩm đường khi lưu thông trên thị trường để hỗ trợ cho tác giả nghiên cứu ra giống mía đó.

- Xin cám ơn ông !

Bảo Ngân - Nguồn: daibieunhandan.vn

Các tin đã đưa
Sở hữu trí tuệ - công cụ để nâng cao sức cạnh tranh nền kinh tế  (28-10-2019)
Đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ: Tăng cường quản trị và phát triển sử dụng  (06-11-2019)
Đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ: Quyết định thành bại trong cạnh tranh  (12-11-2019)
Vấn đề là đầu ra cho sản phẩm nghiên cứu  (14-11-2019)
Thiết thực và hiệu quả  (26-11-2019)
Nâng cao giá trị và tính cạnh tranh của sản phẩm  (27-11-2019)
Hiệu quả kinh tế cao, thân thiện với môi trường  (02-12-2019)
Đưa nghiên cứu, sáng chế vào phục vụ cuộc sống  (03-12-2019)
Bảo hộ chỉ dẫn địa lý: Công cụ giúp nâng cao giá trị sản phẩm  (11-12-2019)
Công cụ giúp doanh nghiệp Việt Nam phát triển bền vững  (04-12-2019)